Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả 6 tháng đầu năm 2024 diễn biến phức tạp, đặc biệt trong giai đoạn trước, trong và sau Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 - giai đoạn có sự gia tăng về các mặt hàng tiêu dùng. Các đối tượng lợi dụng sự tạo thuận lợi về cơ chế chính sách, sự phát triển của thương mại điện tử, phương thức chuyển phát nhanh để buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép như: động vật hoang dã, dược phẩm, mỹ phẩm, đồ điện tử, vàng, thuốc tân dược, khoáng sản... tập trung tại các tuyến đường bộ, đường biển, đường hàng không và các tuyến địa bàn ngoài cửa khẩu với nhiều phương thức, thủ đoạn phổ biến, nhiều vụ việc vi phạm được Tổng cục Hải quan phát hiện và xử lý.
![Phòng chống buôn lậu Phòng chống buôn lậu](https://media.thuonghieucongluan.vn/uploads/2024/07/09/haiquan-1-1720516824.jpg)
Cùng với đó, tình hình hoạt động của tội phạm mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy, tiền chất qua biên giới vẫn diễn biến hết sức phức tạp tại tuyến đường hàng không và tuyến đường biển. Hoạt động của các băng nhóm, đường dây tội phạm ma túy xuyên quốc gia lợi dụng chủ trương ưu đãi, thu hút đầu tư, hoạt động thương mại tìm cách thành lập doanh nghiệp ở Việt Nam để vận chuyển phương tiện, thiết bị, nguyên liệu, thuê kho bãi… phục vụ hoạt động sản xuất, vận chuyển trái phép ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam và tiếp tục đưa đi nước thứ ba tiêu thụ, biến Việt Nam trở thành điểm trung chuyển mới. Bên cạnh đó, tiền chất nhập khẩu cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng, sử dụng điều chế, sản xuất trái phép ma túy.
Được sự quan tâm chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Ban Chỉ đạo 138/CP, Bộ Tài chính và sự phối hợp của các lực lượng liên quan như Công an, Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường, An ninh hàng không... cùng với quyết tâm, chủ động kiểm soát tình hình, Tổng cục Hải quan đã cụ thể hóa và triển khai các kế hoạch, chương trình công tác trọng tâm, trọng điểm ở từng địa bàn, nhằm cảnh báo, hướng dẫn địa phương về công tác kiểm soát chống buôn lậu trong địa bàn kiểm soát hải quan, gồm: (1) các Kế hoạch: (i) triển khai công tác kiểm soát hải quan năm 2024; (ii) kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ năm 2024; (iii) kiểm soát chống buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, tiền tệ qua biên giới; (2) 14 văn bản chỉ đạo, cảnh báo, thực hiện công tác kiểm soát hải quan trong toàn ngành đối với một số mặt hàng nóng, nổi cộm như: vàng; dược phẩm, mỹ phẩm, dược liệu; động vật, sản phẩm động vật, giống vật nuôi và thủy sản qua biên giới; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; Ketamine; ma tuý các loại trên tuyến đường biển và hàng không; ma túy qua tuyến Lào; tuyến Việt Nam - Nhật Bản… loại hình gia công, sản xuất, doanh nghiệp chế xuất.
Tham mưu Ban Chỉ đạo 389 Bộ Tài chính, Văn phòng Thường trực 389 Quốc gia ban hành, hướng dẫn kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm; các mặt hàng nóng như vàng theo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia. Đồng thời, chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ trực thuộc Tổng cục Hải quan tăng cường các biện pháp nghiệp vụ nắm tình hình, quản lý chặt chẽ các hoạt động xuất, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất vàng của các doanh nghiệp được cấp phép; giám sát chặt chẽ hàng hóa, hành lý, xuất, nhập qua các cửa khẩu, các lô hàng có dấu hiệu vi phạm, tiến hành kiểm tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Trình Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả triển khai Chiến dịch Con rồng Mê Kông V, đề xuất kế hoạch triển khai Chiến dịch Con rồng Mê Kông VI và đã được Lãnh đạo Chính phủ phê duyệt theo hướng: Nâng tầm, mở rộng quy mô triển khai Chiến dịch, tăng cường các hoạt động chia sẻ thông tin, hợp tác điều tra sau bắt giữ để phát hiện sớm các đường dây xuyên quốc gia buôn lậu, vận chuyển trái phép ma túy và động thực vật hoang dã. Tính đến thời điểm hiện tại, Chiến dịch Con rồng Mê Kông VI nhận được sự đồng thuận tham gia của 25 cơ quan Hải quan, các cơ quan thực thi pháp luật và tổ chức quốc tế. Tham gia Hội thảo ba bên về phòng chống vận chuyển trái phép gỗ trong khuôn khổ Chiến dịch Con rồng Mê Kông (OMD) tại Ninh Ba, Trung Quốc.
Triển khai chiến dịch Demeter X về tăng cường kiểm soát, ngăn chặn và phát hiện vận chuyển trái phép phế liệu và rác thải nguy hại tới môi trường theo thư mời của WCO trong toàn Ngành. Tham gia dự họp Hội thảo tổng kết chiến dịch Sesha IV và nhận diện gỗ do RILO A/P phối hợp với UNODC tổ chức tại Nhật Bản về đấu tranh chống buôn bán, vận chuyển trái phép gỗ đàn hương đỏ và các loài gỗ khác thuộc danh mục CITES.
Quán triệt trong toàn Ngành việc thực hiện một số công việc về xử phạt vi phạm hành chính trong việc xác định dấu hiệu vi phạm và áp dụng văn bản QPPL trong việc xử phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan và giải pháp nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, hiệu quả của công tác xử phạt VPHC.
Kết quả bắt giữ và xử lý vi phạm: Trong 6 tháng đầu năm 2024 toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 8.201 vụ việc vi phạm pháp luật hải quan (tăng gần 2% so với cùng kỳ năm 2023), trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 16.173 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 11 vụ, chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 89 vụ. Số tiền thu nộp NSNN 381,4 tỷ đồng (tăng 21% so với năm 2023).
![đấu tranh phòng chống ma túy đấu tranh phòng chống ma túy](https://media.thuonghieucongluan.vn/uploads/2024/07/09/mt-1720516818.jpg)
Công tác đấu tranh phòng chống ma túy: Tổng cục Hải quan đã xây dựng Kế hoạch kiểm soát ma tuý và hoạt động xuất, nhập khẩu tiền chất ma tuý của ngành năm 2024. Tổ chức Hội nghị trao đổi thông tin giữa các cơ quan chuyên trách phòng chống ma túy các cấp Trung ương quý I/2024; phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị về công tác phòng, chống ma túy qua tuyến hàng không giữa hai lực lượng hải quan và công an nhằm đánh giá tình hình, giải pháp tăng cường phối hợp đấu tranh phòng, chống ma túy, trong đó đặc biệt tập trung phòng ngừa, ngăn chặn ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam qua đường hàng không. Triển khai tháng hành động phòng chống ma tuý năm 2024 trong toàn Ngành và tổ chức chương trình trao đổi, hướng dẫn kiểm soát phòng chống ma tuý tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng. Nâng cao công tác phối hợp với các nước, tổ chức như: Thảo luận song phương với Hải quan Hàn Quốc triển khai Chiến dịch Twin Guardian giai đoạn II; với Ủy ban kiểm soát ma túy quốc tế để thúc đẩy hợp tác trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn bán, vận chuyển trái phép các chất hướng thần mới và các chất á phiện, khả năng hợp tác thiết lập Trung tâm xác định trọng điểm ma túy cho Hải quan Việt Nam. Tham gia các cuộc họp liên ngành để xử lý, thống nhất giải quyết vướng mắc đối với một số mặt hàng như: Keo dán, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thuỷ sản có chứa tiền chất Acid Formic.
Kết quả công tác đấu tranh phòng chống ma túy: Trong 6 tháng đầu năm 2024 toàn ngành hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng công an, bộ đội biên phòng phát hiện, bắt giữ: 183 vụ/216 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 69 vụ. Tổng lượng ma tuý các loại bị thu giữ khoảng: 1,0270 tấn ma tuý các loại, cụ thể: 160 gram thuốc phiện;191,1 kg cần sa; 62,4 kg heroin; 1,66 gram cocain; 76,1 kg và 900 viên ketamine; 571 kg và 6 viên ma tuý tổng hợp; 379,8 kg, 220 viên và 50,5 ml dạng ma tuý khác.
Minh Anh